تعریف ادب

فرق ادب و اخلاق 

 علامه طباطبايي‌(ره) در اين زمينه مي‎فرمايند:
برخي تصور مي‎كنند كه اخلاق و آداب، هيچ گونه تمايزي با هم ندارند؛ در حالي كه چنين نيست؛ زيرا اخلاق عبارت است از: ملكات راسخ در روح، و در واقع، وصفي از اوصاف روح مي‎باشد؛ ولي آداب عبارت است از: هيئت‎هاي زيبايي كه اعمال و رفتار آدمي بدان متّصف مي‎گردد كه نحوه‎ي صدور اين اعمال به صفات روحي شخص بستگي دارد و پر واضح است كه ميان اتّصاف روح به اخلاقيات و اتّصاف عمل به آداب، تفاوت بسياري وجود دارد»[1]؛ «پس ادب، ظرافت و دقت در عمل را گويند. وقتي انسان متوجّه حالات خويش باشد و با ظرافت و زيبايي خاصّي عمل را انجام دهد، گفته مي‎شود كه فلاني مؤدّب است؛ نظير ادب نشستن در حال نماز و ادب راه رفتن با طمأنينه و ...[2]

عمل وقتي ظريف و جميل است كه داراي دو ويژگي باشد: اوّل اين كه مشروع باشد و دوم آن كه از روي اختيار و اراده باشد. با فقدان اين دو ويژگي، عمل را مؤدّبانه نمي‌گويند و اگر اختلافي باشد، در تعيين و تشخيص مصداق است.

ادب انساني همان هيئت و تركيب زيباي اعمال ديني است كه تابع مقصود و مطلوب نهايي در حيات و زندگي اوست. پس آداب انسان‌ها در حقيقت آثار و نتايج نفسند و ممكن نيست كه فعل كسي با امور دروني و نفساني او مخالف باشد. گفتار آدمي، خود فعلي از افعال بدني است. به اين ترتيب نمي‎توان سخني را به زبان آورد و يا فعلي را مرتكب شد كه خلاف آن در باطنش رسوخ كرده باشد. بنابراين آداب و رفتار نيك، حاكي از باطن پاك و نيك است و رفتار و اعمال و كلام پليد، ناشي از اخلاق زشت و پليد.

البتّه برخي فرق ديگري را بيان كرده‎اند و آن اين است كه اگر واژه‎ي اخلاق در مورد افعال ستودني به كار رود، بيانگر ادب خواهد بود؛ زيرا ادب فقط درباره‎ي خصلت‎هايي به كار مي‎رود كه نيكو باشد؛ مثلاً اگر گفته شود ادب قاضي، يعني كارهاي شايسته‎اي كه قاضي انجام مي‎دهد. اين تمايز مورد قبول و پذيرش علاّمه نمي‎باشد.

اگر ادب را صرفاً به معناي خصايص نيكو بگيريم، در حقيقت معناي آن را محدود ساخته‎ايم؛ پس بهتر است كه ادب را لفظ و واژه‎ي عام بگيريم تا شامل همه‎ي صفات، اعم از نيك و بد بشود. بنابراين بهترين نظر در اين زمينه، نظر علامه‎ طباطبايي‌(ره) است.


پی نوشتها:
[1]. الميزان، ج 6، ص 255 به بعد.
[2]. همان، ج 6، ص 257.
منبع:جام

 س: چگونه دختر 9 ساله ام را علاقمند به رفتن به مسجد كنم؟

ج: براي اين مسئله هرگز از اهرم فشار استفاده نكنيد، چرا كه در غير اين صورت نتيجه عكس خواهد شد.

برخي والدين براي ترغيب كودكان به مسجد و عبادت هاي ديني از تحريك عواطف و احساسات استفاده مي كنند.

از اين شيوه براي مقابله با رفتارهاي ناپسند يا بي توجهي  فرزندان به ارزش هاي ديني

بهره ببرند و براي ترغيب آنان به عبادات و وظايف ديني راهكارهاي زير را به كار بنديد:

1- وقتي به مسجد مي رويد براي آمدن فرزندتان اصرار نكنيد و فقط اطلاع دهيد .

با توجه به اينكه او رغبت قلبي شما را مي داند اگر مايل باشد با شما همراه خواهد شد.

2- در صورتي كه مسجد نزديك خانه شماست و اگر مشكلي وجود ندارد، به او اجازه دهيد تنها به مسجد رود

زيرا اين احتمال وجود دارد كه به سبب حس استقلال مايل نيست با شما به مسجد برود.

3- او را براي فعاليت هاي ويژه ايام فراغت در مسجد و پايگاه فرهنگي ثبت نام كنيد تا به اين بهانه ارتباطش با مسجد بيشتر شود.

4- سعي كنيد با دوستان يا نزديكان خود در مسجد حاضر شويد كه فرزنداني هم سن فرزند شما دارند و او به آنها علاقه مند است.

5- تهيه امكاناتي چون چادر نماز، سجاده، تسبيح و .... مي تواند او را به مسجد علاقه مند كند .

6- سعي كنيد به ويژه در ابتدا به مساجد جذاب و تميز برويد.

7- در ابتدا از حضور دراز مدت در مسجد بپرهيزيد، تا حالت زدگي در او ايجاد نشود.

8- با استفاده از روش القاي غير مستقيم، او را با ارزش و اهميت مسجد آشنا كنيد و اين كه حضور

در مسجد سب توفيقات الهي مي شود و آثار خوبي در رشد و سازندگي معنوي انسان دارد.

9- بكوشيد حضور در مسجد را با علايق فرزندتان (ديدار دوستان و نزديكان ،

تفريح و گردش،خريد وسيله اي مطلوب براي فرزند، رستوران و ... ) همراه كنيد.

10- در صورت اظهار تمايل به حضور در مسجد از تشويق و تحسين او غفلت نكنيد.

 منبع : كتاب نسيم مهر

اخلاق در خانواده و اصول همسر داری و داشتن روابط خوب با فرزندان

از مهمترین مسائل در اسلام است.

چنانچه اسلام اخلاق نیکو را عامل اصلی تحکیم بنیان خانواده ها می داند.

امام علی (ع)

 میوه ادب ، خوش اخلاقی است

تصنیف غررالحکم حدیث ۵۰۸۴